ในยุคที่เราต้องเผชิญกับมลภาวะและสารปนเปื้อนในชีวิตประจำวัน ทั้งสารหนู โลหะหนัก และสารเคมีตกค้าง การดูแลร่างกายให้ขับของเสียออกอย่างสมดุลจึงเป็นเรื่องสำคัญ ในทาง การแพทย์แผนไทย มองว่าสารพิษที่สะสมในร่างกายคือ "ของเสีย" หรือ "พิษ" ที่เข้าไปรบกวนสมดุลของธาตุทั้ง 4 (ดิน น้ำ ลม ไฟ) ทำให้ระบบขับถ่ายและอวัยวะอย่างตับและไตทำงานหนักขึ้น การใช้สมุนไพรจึงมุ่งเน้นไปที่การ ถอนพิษ ดับพิษร้อน และฟื้นฟูกำลังธาตุ
รางจืด ราชาแห่งการถอนพิษ
ในศาสตร์การแพทย์แผนไทย: สมุนไพร รางจืดมี รสเย็น จัดเป็นยาถอนพิษชั้นยอด ในตำรายาไทยใช้ใบและรากปรุงเป็นยาเขียวหรือยาต้ม เพื่อดับพิษร้อน ถอนพิษไข้ แก้ร้อนในกระหายน้ำ และใช้แก้พิษเบื่อเมาจากการกินอาหารผิดสำแดง หรือพิษจากสัตว์และพืชมีพิษ
งานวิจัย: การศึกษาทางเภสัชวิทยาพบว่า รางจืดอุดมไปด้วยสารกลุ่มฟลาโวนอยด์ (Flavonoids) โดยเฉพาะสาร Apigenin และกรดฟีนอลิก ที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูง งานวิจัยในสัตว์ทดลองและระดับเซลล์พบว่าสารสกัดรางจืดช่วยลดความเป็นพิษจากสารหนู ป้องกันเซลล์สมองจากพิษตะกั่ว ลดความเสียหายของตับและไตจากแคดเมียม รวมถึงช่วยเร่งการขับสารกำจัดศัตรูพืชและแอลกอฮอล์ออกจากร่างกาย
วิธีใช้ในชีวิตประจำวัน:
แบบชง: ใช้ใบรางจืดแห้ง 2–3 กรัม ชงกับน้ำร้อน 1 แก้ว ดื่มวันละ 1–2 ครั้ง
แบบสด: ใช้ใบสดไม่อ่อนไม่แก่เกินไป 4–5 ใบ ล้างให้สะอาด โขลกคั้นกับน้ำซาวข้าวหรือน้ำต้มสุก 1 แก้ว กรองเอาแต่น้ำดื่ม
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น : เนื่องจากเป็นสมุนไพรรสเย็นจัด ไม่ควรกินติดต่อกันเกิน 5 - 7 วัน ไม่ควรใช้ติดต่อกันนานเกิน 30 วัน เพราะอาจทำให้ มีอาการวิงเวียนศีรษะ อ่อนเพลีย รู้สึกชาตามมือและเท้า เนื่องจากรางจืดมีฤทธิ์เย็นจัด ทำให้เลือดลมเดินไม่สะดวกหากกินติดต่อกันนานเกินไป เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ (โดยเฉพาะในผู้ป่วยเบาหวาน) มีอาการท้องอืด หรือถ่ายปัสสาวะ/อุจจาระบ่อยขึ้น ส่งผลกระทบต่อการทำงานของตับและไต หากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน
* ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร
* ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ต้องระวังเป็นพิเศษ เนื่องจากอาจทำให้น้ำตาลในเลือดต่ำเกินไป
* ผู้ที่มีความดันโลหิตต่ำ โรคโลหิตจาง และโรคหอบหืด ควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ก่อนใช้
* ผู้ที่รับประทานยาแผนปัจจุบันเป็นประจำ ไม่ควรทานรางจืดติดต่อกันร่วมกับยาอื่นเป็นเวลานาน เพราะ
รางจืดมีฤทธิ์ขับสารพิษและอาจเร่งการขับตัวยาสำคัญออกจากร่างกาย ทำให้ยาหลักออกฤทธิ์ได้ไม่เต็ม
ที่ (ควรเว้นระยะห่างจากการกินยาอย่างน้อย 2 ชั่วโมง)
* ผู้ที่สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก ไม่ควรดื่มรางจืดเพราะอาจไปบดบังอาการของโรคได้
* ผู้ที่สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก ไม่ควรดื่มรางจืดเพราะอาจไปบดบังอาการของโรคได้
แหล่งอ้างอิง
งานวิจัยด้านกลไกการล้างพิษและคีเลชันโลหะหนัก: บทความทบทวนวรรณกรรมในวารสาร Pharmacological Research - Modern Chinese Medicine (2026) เรื่อง Thunbergia laurifolia in Thai traditional medicine สรุปกลไกของสารสำคัญกลุ่มฟลาโวนอยด์และกรดฟีนอลิกในรางจืด ที่ช่วยปกป้องตับ ไต และมีคุณสมบัติจับกับโลหะหนัก (Metal-chelating properties)
งานวิจัยลดความเป็นพิษจากแคดเมียมในสัตว์ทดลอง: การศึกษาใน วารสารพิษวิทยาไทย (Thai Journal of Toxicology) เรื่อง Detoxification of Cadmium Induced Renal and Hepatic Injuries ชี้ให้เห็นว่าสารสกัดใบรางจืดช่วยลดความรุนแรงของความผิดปกติในตับและไตที่เกิดจากพิษแคดเมียมได้
งานวิจัยด้านการต้านพิษสารเคมีกำจัดศัตรูพืช: การศึกษาของคณะแพทยศาสตร์และคณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตีพิมพ์ในวารสาร International Journal of Molecular Sciences (2026) เรื่อง Detoxifying Effects of a Phenolic-Rich Thunbergia laurifolia Water Extract ยืนยันฤทธิ์ของสารสกัดน้ำรางจืดในการลดภาวะเครียดออกซิเดชันจากสารกำจัดศัตรูพืช
โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้
มะกรูดดองน้ำผึ้ง ยาอายุวัฒนะ เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน บำรุงเลือด ผิวพรรณดี
“มะกรูดดองน้ำผึ้ง” นับเป็นยาดองและยาอายุวัฒนะ ช่วยทำให้เลือดลมไหลเวียนดีขึ้น ผิวพรรณผ่อง เหมาะกับสตรีมีประจำเดือนมาไม่ปกติ และผู้สูงวัยที่ร่างกายเกิดภาวะแห้ง ทำให้เลือดลมไหลเวียนไม่ดี หรือเลือดมีความหนืด ยาดองมะกรูดน้ำผึ้ง ยังเป็นเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ เพราะมีแบคทีเรียชนิดดีต่อลำไส้ เรียกกันว่า “โปรไบโอติกส์” ช่วยลดอาการอักเสบของร่างกาย ช่วยลดการเกิดโรคร้ายแรงต่างๆ ได้ และยังป้องกันโรคภูมิแพ้ได้อีกด้วย สามารถทำไว้รับประทานเองที่บ้านได้ มะกรูด เป็นพืชผักสวนครัว นิยมนำมาปรุงอาหารและเป็นสมุนไพรที่หมอพื้นบ้าน แพทย์แผนไทยนำมาใช้เป็นกระสายยา และเข้าตำรับยาต่างๆ หรือนำมาทำผลิตภัณฑ์บำรุงร่างกาย ลดกลิ่นอับต่างๆ มะกรูดมี สรรพคุณ ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระสูง เสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้ร่างกายแข็งแรง บำรุงหัวใจ แก้อาการไอ ขับเสมหะ แก้ฝีภายในและแก้เสมหะเป็นพิษ ช่วยขับลมในลำไส้ แก้อาการจุกเสียด ท้องอืด แน่นท้อง แก้ลม หน้ามืด วิงเวียน ผิวมะกรูดยังมีน้ำมันหอมระเหย ช่วยให้ผ่อนคลาย ไล่กลิ่นอับชื้น ไล่แมลง ได้อีกด้วย น้ำผึ้ง Honey คือ น้ำหว...
"ดอกดาวเรือง" เจาะลึกสรรพคุณที่คุณอาจไม่เคยรู้
"ดอกดาวเรือง" อัญมณีสีทองแห่งการเยียวยา : เจาะลึกสรรพคุณที่คุณอาจไม่เคยรู้ หลายคนทราบดีว่า ดอกดาวเรือง (Marigold) คือสัญลักษณ์ของความเจริญรุ่งเรือง แต่ในโลกของสมุนไพรและโภชนาการ ดอกไม้ชนิดนี้เปรียบเสมือน "ขุมทรัพย์ของสารต้านอนุมูลอิสระ" โดยเฉพาะสารกลุ่มแคโรทีนอยด์ที่ร่างกายมนุษย์ไม่สามารถสร้างเองได้ เจาะลึกคุณประโยชน์: ทำไมต้อง "ดาวเรือง"? 1. ปราการปกป้องดวงตา (The Eye Protector) ในดอกดาวเรืองมีสารสำคัญคือ ลูทีน (Lutein) และ ซีแซนทิน (Zeaxanthin) ซึ่งพบมากในบริเวณจุดรับภาพของจอประสาทตา สารสองชนิดนี้ทำหน้าที่เป็น "แว่นกันแดดธรรมชาติ" ช่วยกรองแสงสีฟ้า (Blue Light) จากหน้าจอคอมพิวเตอร์และมือถือ และลดความเสี่ยงของการเกิดโรคจอประสาทตาเสื่อม (AMD) รวมถึงต้อกระจกในผู้สูงอายุ 2. ฤทธิ์ต้านอักเสบและยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย สารสกัดจากกลีบดอกมีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียและเชื้อราได้หลายชนิด ในตำรายาไทยจึงมีการใช้ดอกดาวเรืองเพื่อรักษาแผลพุพอง ฝี และอาการอักเสบของผิวหนัง 3. บำรุงระบบทางเดินอาหาร สารฟลาโวนอย...
ชะเอมเถา สรรพคุณมากล้น จากเถาถึงผล รักษาโรคสารพัด
อาจไม่ใช่เรื่องแปลกของผู้ที่คุ้นเคยและคุ้นชินกับรสชาติของ ผลชะเอมเถา หรือ ชะเอมป่า หรือ อ้อยสามสวน สมุนไพร ที่มีสรรพคุณมากคุณค่าทางยา ใช้ประโยชน์ได้ตั้งแต่รากจนถึงผล ลองมาดูกันว่า สรรพคุณของ ชะเอมเถานั้นมีอะไรบ้าง *ผล รสหวานขม สรรพคุณ ถ่ายเสมหะ คือทำให้เสมหะที่ติดค้างในส่วนต่างๆ ของร่างกายขับถ่าย *เถา รสหวานเอียน สรรพคุณ ถ่ายลม แก้คอแห้ง บำรุงผิวหนัง แก้โรคตา *ใบ รสขมน้อย สรรพคุณ ถ่ายโลหิต *ดอก รสขมน้อย สรรพคุณ แก้ดีและโลหิตพิการ *ราก รสหวานเอียน สรรพคุณ แก้กระหายน้ำ ทำให้ชุ่มคอ สรรพคุณดีขนาดนี้ ไม่ลองหาเมล็ดพันธุ์มาเพาะปลูกไว้ในสวน ในกระถางกันไว้บ้าง นับว่าน่าเสียดายนักแล... Story&foto :eMag 2 ธันวาคม 2564
ผู้เข้าชม
E-Mag Talk
รู้จัก...ทักทาย E-Magazone
สร้างสรรค์ขึ้นจากบล็อกเกอร์ คอลัมนิสต์ นักเขียน นักเดินทางอิสระ ที่สนุกในการเขียนเรื่องราวรอบตัวที่ได้จากการเดินทางท่องเที่ยว พักผ่อน ลิ้มรสอาหารอร่อยริมทาง หรือการถ่ายทอดประสบการณ์ชีวิต การทำงาน จากบุคคลธรรมดา แต่กลับสร้างแรงบันดาลใจ จุดประกายความคิดดีๆ ให้กับผู้อ่านได้ นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งรวมข่าวสาร สาระดีๆ ทั้งความรู้สุขภาพ ด้านเกษตรอินทรีย์ เทคโนโลยี่ วิถีชีิวิตวัฒนธรรม สัตว์เลี้ยงแสนรัก ที่สามารถติดตามอ่านได้ใน E-Magazone.com เว็บไซค์นี้ เพราะรอบตัวคุณ...ล้วนมีเรื่องเล่ามากมายไม่รู้จบ...
เนื้อหาและภาพถ่ายในบล็อกทั้งหมดเป็นลิขสิทธิ์ของ E-magazonec.com ห้ามคัดลอกหรือตัดทอนส่วนใดส่วนหนึ่ง โดยไม่ได้รับอนุญาตเด็ดขาดNiki9Editor
Search
Sections
Trending now
มะกรูดดองน้ำผึ้ง ยาอายุวัฒนะ เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน บำรุงเลือด ผิวพรรณดี
“มะกรูดดองน้ำผึ้ง” นับเป็นยาดองและยาอายุวัฒนะ ช่วยทำให้เลือดลมไหลเวียนดีขึ้น…
ไปให้รู้ เดินดูให้เห็นสะพานเดินท่องป่าชายเลน วนอุทยานปราณบุรี
สะพานเดินป่าชายเลนศึกษาธรรมชาติ โครงการพระราชดำริสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมร…
เมืองไทยก็มีวาฬบรูด้าให้ดูที่สมุทรสาคร
ตื่นตากับทริปนั่งเรือดูวาฬบรูด้า จ.สมุทรสาคร Story&Photo by Niki9 ครั้งแรกที่เห…
ชะเอมเถา สรรพคุณมากล้น จากเถาถึงผล รักษาโรคสารพัด
อาจไม่ใช่เรื่องแปลกของผู้ที่คุ้นเคยและคุ้นชินกับรสชาติของ ผลชะเอมเถา หรือ ช…
ตะลุยแหล่งขายส่งหอมแดง กระเทียมเลื่องชื่อ @ จ. ศรีสะเกษ
ตลาดค้าส่งหอมแดง กระเทียมเลื่องชื่อ @ จ. ศรีสะเกษ เพราะชอบกินหอมเจียว…

ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น
ขอบคุณที่ติดตามอ่านบทความใน E-Magazone